ग्रामसभा म्हणजे गावातील सर्व मतदारांची सभा. येथे ग्रामपंचायत आपले काम आणि हिशोब मांडते आणि नागरिकांना प्रश्न विचारता येतात.
ग्रामसभा म्हणजे काय?
ग्रामसभा म्हणजे गावातील सर्व मतदारांची सभा. ग्रामपंचायत गावाचा कारभार चालवते, पण तिच्यावर लक्ष ठेवण्याचे व्यासपीठ ग्रामसभा आहे. येथे ग्रामपंचायत आपल्या कामाचा आणि खर्चाचा हिशोब देते आणि नागरिक थेट प्रश्न विचारू शकतात.
तुम्ही काय करू शकता?
- सभेला उपस्थित राहणे. गावातील नोंदणीकृत मतदार सहभागी होऊ शकतात.
- गावातील कामे, निधी आणि लाभार्थी याद्यांबद्दल प्रश्न विचारणे.
- सभेत मांडलेल्या विषयांवर मत मांडणे आणि ठरावांवर चर्चा करणे.
- आपल्या वॉर्डातील किंवा गावातील समस्या सभेसमोर आणणे.
ग्रामसभा कधी होते?
ग्रामसभा वर्षातून ठरावीक वेळा घ्यावी लागते. प्रजासत्ताक दिन, महाराष्ट्र दिन, स्वातंत्र्य दिन आणि गांधी जयंती यांसारख्या दिवशी सभा घेण्याची परंपरा आहे. तुमच्या गावातील सभेची नेमकी तारीख, वेळ आणि विषय ग्रामपंचायतीच्या सूचनेत जाहीर होतात. त्या तारखा येथे दिलेल्या नसून तुमच्या गावाच्या सूचना पानावर पाहा.
महिला सभा
ग्रामसभेत महिलांना आपले प्रश्न मांडता यावेत यासाठी महिलांची स्वतंत्र सभा घेतली जाते. महिला बचत गट, आरोग्य, पोषण आणि सुरक्षितता यावर तेथे चर्चा होऊ शकते. तिची वेळ ग्रामपंचायतीच्या सूचनेत पाहा.
सभेत काय होते?
- मागील सभेचे इतिवृत्त वाचून दाखवले जाते.
- ग्रामपंचायतीचे काम आणि जमाखर्च मांडला जातो.
- नवीन कामे, योजना आणि लाभार्थी यांवर चर्चा होते.
- ठराव घेतले जातात आणि ते इतिवृत्तात नोंदवले जातात.
सहभागासाठी तयारी
- सभेची सूचना वाचा आणि तारीख लक्षात ठेवा.
- विचारायचे प्रश्न आधी लिहून ठेवा.
- तुमचा प्रश्न इतिवृत्तात नोंदवला गेला आहे का ते तपासा.
- सभेनंतर ठरावाची किंवा इतिवृत्ताची प्रत हवी असल्यास लेखी अर्ज द्या.
हा विषय ग्रामनेत्र नागरिक मार्गदर्शिकेच्या प्रकरण ४ “ग्रामसभा : अधिकार, सहभाग व कार्यपद्धती” मध्ये (पान 22) आहे. मार्गदर्शिका डाउनलोड करा
या मार्गदर्शकानंतर: अर्ज तयार करा
या विषयावरील प्रश्न
ग्रामसभा म्हणजे काय?
ग्रामसभा म्हणजे गावातील सर्व मतदारांची सभा. येथे ग्रामपंचायत आपले काम आणि हिशोब मांडते आणि नागरिक प्रश्न विचारू शकतात.
ग्रामसभेला कोण उपस्थित राहू शकतो?
गावातील नोंदणीकृत मतदार ग्रामसभेला उपस्थित राहू शकतात आणि चर्चेत भाग घेऊ शकतात. सभेची तारीख आणि वेळ ग्रामपंचायतीच्या सूचनेत जाहीर होते.
ग्रामसभेत मला प्रश्न विचारता येतो का?
हो. निधी, विकासकामे, लाभार्थी याद्या आणि तक्रारींबद्दल प्रश्न विचारता येतात. प्रश्न लेखी दिला तर तो इतिवृत्तात नोंदवला गेला आहे का ते तपासता येते.
हे देखील वाचा
- तपासणी यादी
ग्रामसभेत विचारायचे प्रश्न: तपासणी यादी
निधी, कामे, लाभार्थी आणि तक्रारींबद्दल ग्रामसभेत कोणते प्रश्न विचारता येतात. प्रत्येक गटाखाली तुमच्या ग्रामपंचायतीची संबंधित माहिती पाहण्याची जोड आहे.
- लेख
विकासकामाचा प्रवास: प्रस्तावापासून अंतिम तपासणीपर्यंत
गावातील एखादे काम कसे ठरते, मंजूर होते, बांधले जाते आणि तपासले जाते ते समजून घेतल्यावर नागरिक योग्य टप्प्यावर प्रश्न विचारू शकतात.
- लेख
ग्रामपंचायतीचा निधी, अंदाजपत्रक आणि हिशोब
ग्रामपंचायतीला पैसे कुठून येतात, ते कसे खर्च होतात आणि अंदाजपत्रक व जमाखर्च कसा वाचावा ते सोप्या शब्दांत.
- सेवा मार्गदर्शक
माहितीचा अधिकार (RTI): अर्ज कसा करावा?
ग्रामपंचायतीकडील कागदपत्रे, ठराव आणि खर्चाची माहिती कोणताही नागरिक मागू शकतो. अर्ज कसा करायचा आणि उत्तर न मिळाल्यास काय करायचे ते येथे आहे.